SGB start begin volgend jaar met opbouw van iconische Allan-werkplaats
Het ontwerp van de toekomstige treinenfabriek zoals deze vroeger bij trein- en trambouwer Allan in Rotterdam stond. (Foto: SGB)
Het spoorwegterrein van de SGB in Goes. (Foto: SGB)
Na jaren van plannen en sparen gaat een langgekoesterde droom van de Stoomtrein Goes-Borsele in vervulling: de historische treinenfabriek van Rotterdam en Allan keert vanaf volgend jaar terug op het museumterrein in Goes.
Voor bezoekers belooft het een unieke blik achter de schermen van het stoomtreinbedrijf, terwijl het erfgoed voor toekomstige generaties behouden blijft. In 2022 werd het plan voor de herbouw van het complex gepresenteerd.
Mijlpaal
Voorzitter Niels Bax spreekt over een belangrijke mijlpaal. "We moeten ons verhaal meer gaan vertellen.", zegt hij. Met de fabriek wil de SGB niet alleen historisch erfgoed behouden, maar ook de bezoekerservaring op het museumterrein versterken.
Het geduld van de vele vrijwilligers en liefhebbers van het stoomtreinbedrijf is de afgelopen jaren flink op de proef gesteld. De oude treinenfabriek, afkomstig van de Rotterdamse RET en treinenbouwer Allan, ligt inmiddels al acht jaar in delen opgeslagen op het terrein. Uiteindelijk kan het spoorwegmaterieel van de stichting straks overdekt in de nieuwe loods, wat ook het museum wordt, worden opgeslagen. Nu staat het materieel nog in weer en wind buiten opgesteld.
Vergunningen rond
Inmiddels is de omgevingsvergunning bij de stichting binnen en kan er in het eerste kwartaal van 2026 worden begonnen met de opbouw van de nieuwe loods wat vroeger onderdeel was van de treinbouwer Allan. De verwachting is dat de loods aan het eind van 2026 kan worden opgeleverd.
De financiering van het project was een belangrijke horde. Dankzij bijdragen van de provincie en de gemeente, elk 440.000 euro, en een cheque van 675.000 euro van de Vriendenloterij, is het financiële plaatje rond. "De pakweg 40.000 bezoekers die we ook in 2026 weer gaan ontvangen, moeten gewoon worden vervoerd en vermaakt", zegt Bax. "Die inkomsten hebben we hard nodig."
Hoewel de stichting draait op vele vrijwilligers die zich inzetten voor het onderhoud van het terrein en het materieel, wordt de treinenfabriek door een profefessoinele aannemer opgebouwd. De vrijwilligers zullen uiteindelijk de inrichting, mét de binnensporen, voor eigen hand nemen.
Pronkstuk
De treinenfabriek vormt het pronkstuk van een groter plan: van het museumterrein een belevingspark maken. Bezoekers kunnen straks niet alleen de fabriek bewonderen, maar ook historische elementen ervaren, zoals een noodwoning in een oude treinwagon en zelf de seinen bedienen op de seinbrug. In de toekomst komen er tentoonstellingen, ambachtelijke demonstraties en een koffiecorner. Om dit mogelijk te maken blijft het museum op zoek naar sponsors.
De fabrikant Allan, opgericht in 1839 als meubelfabriek, breidde zich in het begin van de 20e eeuw uit naar de productie van tramrijtuigen. Vanaf 1902 werden voornamelijk houten trams geleverd aan stoomtrambedrijven, en vanaf 1905 werden ook elektrische trams geproduceerd. Belangrijke afnemers waren de Rotterdamse tram (RETM) en de HTM in Den Haag, die grote aantallen zogenaamde Allan-trams in dienst namen.
Allan werkplaats
De fabrikant Allan, opgericht in 1839 als meubelfabriek, breidde zich in het begin van de 20e eeuw uit naar de productie van tramrijtuigen. Vanaf 1902 werden voornamelijk houten trams geleverd aan stoomtrambedrijven, en vanaf 1905 werden ook elektrische trams geproduceerd. Belangrijke afnemers waren de Rotterdamse tram (RETM) en de HTM in Den Haag, die grote aantallen zogenaamde Allan-trams in dienst namen.
Vanaf 1910 begon het bedrijf met de levering van spoorwegrijtuigen, zowel aan de Nederlandse spoorwegen als aan buitenlandse maatschappijen en Nederlands-Indië. In de periode 1925–1950 werden ook autobussen geproduceerd, waaronder voor de NS-dochterondernemingen. Na de Tweede Wereldoorlog werd het materieel uitgebreid met diverse treinen en rijtuigen voor de NS, zoals postrijtuigen, Mat '46-treinstellen, de Blauwe Engelen, Hondekoptreinstellen, diesellocomotieven (NS 2200) en niet te vergeten de iconische NS20, bijgenaamd "De Kameel".
De productie stopte in 1959, waarna het terrein aan de Kleiweg in Rotterdam werd overgenomen door de RET als Centrale Werkplaats. Hoewel de oorspronkelijke gebouwen grotendeels zijn gesloopt in 2017, blijft het terrein in gebruik als werkplaats en stallingsruimte voor het openbaar vervoer. Met de overdracht van een van de fabriekshallen naar de SGB in Goes, die momenteel in delen op het terrein ligt, blijft hiermee een deel van de Allan-Historie bewaard. De SGB beschikt ook over divers materieel wat bij Allan geproduceerd is, waarmee het weer terug komt op de plaats waar het geproduceerd is.