Vanaf 1 juli is het niet langer mogelijk om een anonieme OV-chipkaart aan te schaffen. Daarmee komt een volgende stap in de geleidelijke afbouw van het vertrouwde chipkaartsysteem in het openbaar vervoer in zicht.

De uitfasering past in de bredere overgang naar het nieuwe betaalsysteem OVpay, waarbij reizigers steeds vaker in- en uitchecken met hun betaalpas, creditcard, mobiel of de nieuwe OV-pas. Hiermee kan de kaart ook digitaal worden beheerd, en is het dus niet meer nodig om bij een oplaadpaal of kaartautomaat het saldo van de kaart op te laden. Dit kan dan via de OVpay-website of de app.

Verschuiving naar OVpay en digitale betaalmiddelen

De klassieke OV-chipkaart, die jarenlang de standaard was voor reizen met bus, tram, metro en trein, raakt daarmee steeds verder op de achtergrond. Volgens Translink is het besluit logisch nu er meerdere volwaardige alternatieven beschikbaar zijn. De anonieme kaart blijft voorlopig nog wel geldig, maar nieuwe exemplaren worden dus niet meer uitgegeven.

De ontwikkeling richting OVpay is al langer zichtbaar. Sinds medio 2023 kunnen reizigers in heel Nederland in- en uitchecken met een betaalpas, creditcard of smartphone. Sinds november vorig jaar is daar ook de nieuwe OV-pas bijgekomen, bedoeld als specifiek alternatief voor de traditionele OV-chipkaart.

Opvallend is dat inmiddels een groot deel van de reizigers overstapt: ongeveer een kwart van alle ritten wordt al afgerekend met een bankpas. Bij reizen op vol tarief -waar de anonieme OV-chipkaart traditioneel veel voor werd gebruikt- ligt dat aandeel zelfs rond de 60 procent. Daarmee neemt de verkoop van de anonieme kaart snel af.

OV-pas landelijk verkrijgbaar

De nieuwe OV-pas is sinds 29 mei dit jaar landelijk verkrijgbaar bij onder meer Primera, zo werd eerder bevestigd. De kosten van de nieuwe anonieme pas zijn 6 euro, wat anderhalve euro goedkoper is dan de OV-chipkaart. Reizigers kunnen de pas aanschaffen via de winkel en vervolgens beheren via een website, app en bij NS-kaartautomaten.

Daarmee wordt het beheer van reistegoeden en gebruik steeds meer digitaal ingericht, vergelijkbaar met andere moderne betaal- en mobiliteitsdiensten. De anonieme OVpay-pas is ook aan te schaffen via de website van OVpay. Deze is dan zelfs te personaliseren met een eigen tekst.

Nog geen NS-abonnementen

Belangrijk om te benadrukken is dat de OV-pas op dit moment nog niet te gebruiken is in combinatie met abonnementen van NS. Dat is vergelijkbaar met de situatie van de anonieme OV-chipkaart, die eveneens geen abonnementen ondersteunt. De OV-pas richt zich voorlopig dus vooral op reizen op saldo en flexibel gebruik binnen het openbaar vervoer. NS heeft beloofd dat ze contact zoeken met haar klanten zodra de nieuwe OVpay van NS beschikbaar is.

Afnemend gebruik van de anonieme kaart

De cijfers onderstrepen de snelle verschuiving in betaalgedrag. Eind vorig jaar waren er nog ruim 4 miljoen geldige anonieme OV-chipkaarten in omloop, een daling van meer dan een miljoen ten opzichte van een jaar eerder. Slechts ongeveer vier op de tien kaarten werd daadwerkelijk nog gebruikt.

Met de verdere uitrol van OVpay en de komst van de OV-pas lijkt het einde van de OV-chipkaart als geheel steeds dichterbij te komen. Volgens de planning van de OV-sector verdwijnt het systeem volgend jaar definitief, waarmee een nieuw tijdperk in het Nederlandse openbaar vervoer volledig wordt ingeluid.