Er is 5 miljard euro extra nodig om het verouderde beveiligingssysteem op het spoor versneld te vervangen door het modernere ERTMS. Dat schrijft staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) aan de Tweede Kamer. 

Het Nederlandse spoorbeveiligingssysteem moet sneller worden vervangen dan eerder gedacht. Volgens de staatssecretaris zijn delen van het huidige ATB-systeem al tussen 2035 en 2040 aan het einde van hun levensduur. Tegelijk wordt het steeds moeilijker om onderdelen en specialistische kennis beschikbaar te houden, waardoor het risico ontstaat dat het spoor minder betrouwbaar wordt. De druk om over te stappen op het moderne Europese beveiligingssysteem ERTMS neemt daardoor sterk toe.

Versnelde uitrol

De volledige landelijke invoering van ERTMS staat momenteel gepland rond 2050, maar het kabinet wil dit versnellen naar circa 2040. Dat vraagt wel om forse extra investeringen: naar schatting moet zo’n 5 miljard euro naar voren worden gehaald, bovenop een bestaand tekort van 2 tot 3 miljard euro. Zonder versnelling dreigt het risico dat het verouderde systeem te lang in gebruik blijft, met toenemende kosten en storingen als gevolg.

ERTMS als opvolger van ATB

ERTMS (European Rail Traffic Management System) vervangt het oude analoge ATB-beveiligingssysteem door een digitaal systeem waarbij treinen continu hun positie en snelheid doorgeven. Dit zorgt voor hogere veiligheid, minder storingen en een efficiënter gebruik van het spoor, waardoor meer treinen kunnen rijden. Bovendien sluit Nederland hiermee aan op één Europese standaard, wat internationaal treinverkeer eenvoudiger maakt.

Gebruik in Nederland

Op dit moment ligt ERTMS al op enkele trajecten in Nederland, zoals de Betuweroute, het traject Utrecht-Amsterdam en de Hanzelijn tussen Lelystad en Zwolle. Ook het goederen­traject van Kijfhoek tot aan de Belgische grens wordt uitgerust met ERTMS, omdat dit een belangrijke internationale corridor is.

In de komende jaren wordt het systeem verder uitgerold. De eerste fase (tot circa 2030) richt zich onder andere op de Noordelijke lijnen (Groningen en Friesland), de Zeeuwse lijn en het traject richting België. Daarnaast worden testtrajecten ingericht, zoals Leeuwarden-Harlingen Haven en voor later staat Goes-Vlissingen op de planning.