De HSL-Zuid staat tot aan 2031 in het teken van een ingrijpende hersteloperatie. ProRail werkt in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, samen met Infraspeed, aan het herstellen van constructiefouten aan tien spoorviaducten tussen de Groene Harttunnel en Hoofddorp. Na deze werkzaamheden kunnen treinen weer met 300 km/uur over het traject rijden.

De voorbereidingen voor diverse herstelwerkzaamheden zijn inmiddels begonnen, maar uit de eerste onderzoeken blijkt dat de operatie omvangrijker en complexer wordt dan aanvankelijk gedacht waardoor het treinverkeer voor langere periode niet over het spoor van de HSL kan rijden.

Herstel van viaducten

Vooral het viaduct Zuidweg bij Rijpwetering vormt een flinke uitdaging. Daar is niet alleen schadeherstel nodig, maar zijn ook ingrijpende aanpassingen aan onder meer funderingen, landhoofden en andere dragende onderdelen noodzakelijk. ProRail verwacht daarom twee grote buitendienststellingen. In 2028 wordt het traject tussen Hoofddorp en Rotterdam naar verwachting 112 dagen afgesloten, vanaf circa 4 september. Een jaar later volgt nog een tweede buitendienststelling van 50 dagen voor de werkzaamheden aan het viaduct Zuidweg. Daarnaast zijn in 2029 enkele verlengde weekenden nodig om aan de overige viaducten te werken.

De technische complexiteit heeft volgens ProRail verschillende oorzaken. Het HSL-traject bestaat voor een groot deel uit betonnen constructies en veel van de bouwlocaties zijn krap en moeilijk bereikbaar. Daardoor kunnen aannemers slechts beperkt gebruikmaken van prefab onderdelen en moet veel beton op locatie worden gestort.

De eerste voorbereidingen bij Zuidweg zijn inmiddels vrijwel afgerond. Daar is een palenwand aangebracht om de grond en het viaduct te stabiliseren. Die complexe operatie is volgens ProRail binnen de planning uitgevoerd en zonder hinder voor treinreizigers.

In fasen

De werkzaamheden worden gefaseerd aangepakt. De vier meest zuidelijke viaducten krijgen daarbij als eerste prioriteit, omdat een snelheidsverhoging op deze plekken naar verwachting het meeste reistijdverlies kan terugdringen. ProRail wil de werkzaamheden zoveel mogelijk combineren, zodat tijdens één buitendienststelling meerdere herstelmaatregelen kunnen worden uitgevoerd. Tegelijkertijd wordt gezocht naar manieren om de gevolgen voor reizigers en vervoerders te beperken. Zo worden omrijdroutes onderzocht, waaronder mogelijkheden voor internationaal treinverkeer via de route Amsterdam – Leiden – Den Haag – Rotterdam.

Planning

Hoe de uiteindelijke planning eruitziet, moet de komende maanden duidelijker worden. ProRail werkt samen met vervoerders, regionale en lokale overheden aan alternatieve dienstregelingen en tijdelijke maatregelen.

Begin 2027 moet, zodra het definitieve ontwerp en de uitvoeringsplanning van de aannemer gereed zijn, een betrouwbaarder beeld ontstaan van de precieze duur en omvang van de werkzaamheden.