Hoewel het nieuwe coalitieakkoord van D66, VVD en CDA weinig concrete maatregelen voor het openbaar vervoer bevat, klinkt er optimisme vanuit de sector. Zowel ProRail als reizigersvereniging Rover zien positieve intenties, maar benadrukken dat de uitwerking en financiering nog moeten volgen.

In het akkoord benadrukt de coalitie het belang van goed openbaar vervoer voor de bereikbaarheid van voorzieningen. Het kabinet stelt: "Voor veel mensen is openbaar vervoer onmisbaar, daarom werken we aan een spoor- en openbaar vervoersnetwerk waarin bereikbaarheid van voorzieningen centraal staat. We zorgen dat het openbaar vervoer een serieus alternatief blijft voor de auto."

Infrastructuur gekoppeld aan woningbouw

Op het gebied van infrastructuur wil het kabinet bereikbaarheid nadrukkelijk meenemen bij ruimtelijke ontwikkeling. Nieuwe woonwijken moeten goed bereikbaar zijn, zowel met het openbaar vervoer als met de auto. Daarbij wordt niet alleen geld uitgetrokken voor woningbouw, maar ook voor de bijbehorende infrastructuur.

Daarnaast moeten infrastructuurinvesteringen bijdragen aan woningbouw en economische ontwikkeling in alle regio’s. Volgens het kabinet leidt dit tot betere verkeersveiligheid, een betere bereikbaarheid van woningen en een betere doorstroming op de wegen.

Duidelijke lijnen voor het spoor

Ook over het spoor bevat het coalitieakkoord meerdere uitgangspunten. Zo blijft NS tot en met 2033 concessiehouder op het hoofdrailnet. In die concessie zijn volgens het kabinet harde afspraken vastgelegd die moeten leiden tot beter treinverkeer voor reizigers. Indien nodig wil de overheid bijsturen, onder meer met minimale normen per traject voor zitplaatskans, punctualiteit en het algemeen klantoordeel.

Voor de periode na 2033 neemt het kabinet uiterlijk begin 2027 een besluit over de toekomstige marktordening van het spoor. Daarbij wordt ook bekeken of en hoe een marktanalyse wordt uitgevoerd.

Daarnaast wil de coalitie ruimte geven aan nieuwe aanbieders op het spoor, met name voor nachttreinen en internationale verbindingen. Aan de randen van het hoofdrailnet komt er bovendien ruimte voor regionale vervoerders, vooral als zij stations minimaal twee keer per uur kunnen bedienen. Volgens het kabinet staat daarbij het belang en de zekerheid voor de reiziger voorop.

Ook veiligheid en handhaving krijgen aandacht. OV-boa’s moeten overlastgevers effectiever kunnen aanpakken en krijgen daarvoor extra bevoegdheden. Bovendien wordt zwartrijden harder aangepakt door hogere boetes en strengere handhaving, om zo de betaalbaarheid en betrouwbaarheid van het openbaar vervoer te beschermen.

ProRail: investeringen nodig, ook voor vernieuwing

ProRail ziet in het coalitieakkoord veel terug van wat de spoorbeheerder al langer onder de aandacht brengt. Het spoornet is volgens ProRail zwaar belast en heeft structurele investeringen nodig om het vervoer voor reizigers en goederen veilig, betrouwbaar en toekomstbestendig te houden. Dit kan enkel door het vooral het spoor te vernieuwen. Het regeerakkoord geeft hier goede eerste stappen in aan. "Graag gaan we met de regering aan de slag, ook om genoemde ambities verder uit te werken". Daarnaast is de spoorbeheerder ook tevreden met de genoemde investeringsbedragen, al is nog niet duidelijk waar het kabinet die precies aan wil besteden.

Verder is ProRail positief over de keuze om infrastructuur te koppelen aan woningbouw en regionale ontwikkeling. Ook waardeert de organisatie dat het kabinet uitvoeringsorganisaties wil betrekken bij de plannen. Dat moet zorgen voor meer realisme en minder regeldruk, wat nodig is om projecten tijdig en efficiënt te realiseren.

Rover: mooie woorden, maar nog geen geld

Reizigersvereniging Rover is positief over de richting die het kabinet kiest, maar mist concrete financiële maatregelen. Tegenover Treinreiziger.nl zegt directeur Freek Bos: "De nieuwe coalitie zegt dat het openbaar vervoer een alternatief moet blijven voor de auto. Daar zijn we als Rover blij mee. Maar de financiële consequenties trekt het kabinet nog niet."

Volgens de reizigersvereniging ontbreekt er compensatie voor de bezuinigingen op het studentenreisproduct en een structurele oplossing om toekomstige bezuinigingen op het openbaar vervoer in grote steden te voorkomen. Wel ziet Bos een positief punt in de plannen om prestatie-eisen per traject aan NS op te leggen. Daarmee volgt het kabinet volgens hem een eerder advies van Rover.