ProRail vervangt in dit jaar in totaal 288 camera’s langs het spoor door nieuwe, slimme varianten. Daarnaast worden drones getest die zelfstandig kunnen vliegen en beelden analyseren. Met deze vormen van cameratoezicht wil de spoorbeheerder incidenten sneller signaleren en voorkomen, waardoor er minder versoringen en vertragingen plaats vinden.

De slimme camera’s zijn in staat om potentieel gevaarlijke situaties vroegtijdig te herkennen. Zo kunnen zij personen op het spoor detecteren, stilgevallen voertuigen bij overwegen signaleren en verdachte activiteiten zoals koperdiefstal of vandalisme vastleggen. Uit onderzoek blijkt dat het aantal zelfdodingen op het spoor met 45 procent afneemt op locaties waar cameratoezicht wordt gecombineerd met fysieke maatregelen. Dit vergroot niet alleen de veiligheid, maar verkleint ook de kans op langdurige verstoringen.

Smart Monitoring Room

In de zogeheten Smart Monitoring Room worden camerabeelden dag en nacht in de gaten gehouden. Medewerkers volgen via een grote videowall livebeelden van zogenoemde hotspots: plekken waar vaker incidenten plaatsvinden of extra toezicht nodig is. Slimme camera’s sturen meldingen door wanneer AI-software ongewenste scenario’s herkent, zoals een persoon of voertuig dat een virtuele grens overschrijdt. Daarbij kan de technologie onderscheid maken tussen onbevoegde personen en spoorwerkers met veiligheidskleding.

Wanneer een situatie daarom vraagt, wordt de Meldkamer Spoor ingeschakeld. Deze kan machinisten waarschuwen of contact opnemen met politie en incidentenbestrijders. Door deze korte lijnen kunnen problemen vaak worden voorkomen of sneller worden opgelost.

Drones

Ook drones worden door de spoorbeheerder gezien als aanvullend middel om de veiligheid tge waarborgen. Met behulp van kunstmatige intelligentie kunnen zij afwijkingen herkennen, zoals beschadigde hekwerken, openstaande hekken of ongeoorloofde aanwezigheid van personen. Ook onderhoudsbehoeften kunnen in beeld worden gebracht. In landen als Frankrijk en België worden drones al ingezet voor spoorinspecties, maar in Nederland beperken strengere wet- en regelgeving voorlopig het gebruik over lange afstanden.

Tijdens proefprojecten, onder meer op de Maasvlakte, is gebleken dat drones snel overzicht kunnen bieden over grote stukken spoor. ProRail verwacht in de toekomst het aantal camera’s en drones minimaal te verdubbelen, al is daarvoor wel een aanzienlijke investering nodig.