Het Poolse spoorbedrijf SKPL Cargo heeft deze week een opvallende primeur bereikt met een voormalige Nederlandse DM90-dieseltrein. Het treinstel, ooit gebouwd voor de NS in de jaren negentig, maakte zijn eerste proefrit op waterstof tussen Zagórz en Ustrzyki Dolne in het Bieszczadygebergte.

Onder spoorliefhebbers staat de DM90 al jaren bekend als ‘Buffel’, een bijnaam die hij bij NS kreeg vanwege zijn robuuste uiterlijk en motorgeluid. Nu het Poolse exemplaar deels op waterstof rijdt, wordt hij in de wandelgangen al 'Waterbuffel' genoemd. In elk tweedelig DM90-stel bevindt zich normaal gesproken per bak een eigen dieselmotor. Bij de ombouw is één van de twee motoren aangepast voor waterstofaandrijving, terwijl de andere nog op diesel draait. Zo ontstond een hybride proefvoertuig dat waterstof en conventionele aandrijving combineert. 

Efficiënte oplossing

Tegenover de Poolse nieuwssite Rynek Kolejowy vertelt SKPL-directeur Tomasz Stragagiel dat bestaande dieseltreinen relatief efficiënt kunnen worden gemoderniseerd. Het initiatief wordt uitgevoerd in samenwerking met Letse technologiebedrijven DIGAS en Microluch, die gespecialiseerd zijn in het ombouwen van verbrandingsmotoren naar waterstof. Volgens de bron is het waterstofaangedreven deel  in een opvallende blauwe kleur geschilderd. Het andere dieselaangedreven deel is rood, net zoals de andere SKPL-stellen zijn.

De eerste rit met de testtrein vond plaats in aanwezigheid van regionale bestuurders, die hopen dat waterstoftreinen een rol kunnen spelen in de duurzame ontwikkeling van het bergachtige Bieszczadygebied. Voorlopig is de trein nog niet toegelaten voor reizigersvervoer; verdere tests en goedkeuringen zijn noodzakelijk.

Overname

SKPL beschikt inmiddels over 32 voormalige DM90-dieseltreinstellen uit Nederland en heeft recent ook de laatste 14 beschikbare exemplaren aangekocht, die eerder in Roemenië bij Ferotrans waren beland. In totaal werden er destijds 53 stellen gebouwd door Talbot in Aken. De Poolse vervoerder ziet in waterstof een kans om ook op niet-geëlektrificeerde trajecten schoner te rijden, zonder direct te investeren in kostbare bovenleidingsinfrastructuur. Dat er bestaande diesteltreinen worden omgebouwd, is niet de eerste keer in Polen. Al eerder werd in 2022 door PESA de SM42-6Dn-locomotief gepresenteerd. Toen was het nog de eerste door waterstof aangedreven rangeerlocomotief.

Waterstof niet voor Nederland

Terwijl Polen experimenteert met waterstof, is in Nederland juist gekozen voor verdere elektrificatie. Provincies als Groningen en Friesland besloten recente plannen voor waterstoftreinen los te laten en in te zetten op (gedeeltelijke) bovenleiding en accutreinen. Een eerdere aanbesteding van Provincie Groningen naar waterstoftreinen is inmiddels dan ook afgeblazen. Daarmee tekent zich een verschil in strategie af: waar Nederland inzet op uitbreiding van het elektriciteitsnet boven het spoor, onderzoekt Polen hoe bestaande dieseltreinen via waterstof een nieuw, duurzamer perspectief kunnen krijgen.