De SMILE van Westbahn in beeld

De Oostenrijkse particuliere spoorwegmaatschappij Westbahn is begin maart van start gegaan met drie dagelijkse ritten met haar nieuwe hogesnelheidstrein. Deze trein rijdt over de Koralmspoorlijn tussen Wenen en Villach en kan een topsnelheid van 250 kilometer per uur bereiken. We nemen je mee aan boord van deze nieuwe trein: De 'SMILE' van Westbahn.

Over Westbahn

De particuliere spoorwegmaatschappij Westbahn rijdt sinds 11 december 2011 treinen tussen Wenen en Salzburg en vormt daarmee concurrentie voor de InterCity-treinen van de Oostenrijkse spoorwegen. Het bedrijf begon met dubbeldekkertreinen van het type KISS van Stadler Rail, die gebaseerd zijn op de Zwitserse S-Bahn-treinen van de serie RABe 511.

Het materieelpark van Westbahn is in de loop der jaren uitgebreid. Naast de KISS-treinstellen van Stadler beschikt het bedrijf ook over InterCity-treinen van de Chinese fabrikant CRRC en sinds kort dus ook over de moderne SMILE-hogesnelheidstreinen van Stadler, die geschikt zijn voor snelheden tot 250 kilometer per uur.

Hoewel Westbahn aangeeft geen prijzenoorlog te willen voeren met de ÖBB, liggen de ticketprijzen gemiddeld ongeveer 50 procent lager dan het standaardtarief van de tweede klas bij de ÖBB.

De SMILE is de nieuwe hogesnelheidstrein van Westbahn. (Rechten: WestBahn/Pfeffer)
De SMILE is de nieuwe hogesnelheidstrein van Westbahn. (Rechten: WestBahn/Pfeffer)

De nieuwe SMILE

De nieuwe treinen zijn 202 meter lang, bestaan uit elf rijtuigen en kunnen een topsnelheid van 250 km/u bereiken. Ze beschikken over 422 zitplaatsen, gratis wifi en stopcontacten bij elke stoel. De treinen zijn ook geschikt voor internationaal verkeer en worden bijvoorbeeld onder de naam Giruno ook gebruikt door de Zwitserse spoorwegen (SBB) op verbindingen tussen Zürich en Milaan. De nieuwe treinen voor de WestBahn in Zwitserland zijn geregistreerd onder de vervoerderscode CH-WSTBA, en ook de nummering sluit aan op de laatste stellen voor de SBB.

De cabine van een SMILE-trein. Deze is ergonomisch voor de machinist en enigzins vergelijkbaar met die van de Flirt. (Rechten: Kecko; CC BY 2.0)
De cabine van een SMILE-trein. Deze is ergonomisch voor de machinist en enigzins vergelijkbaar met die van de Flirt. (Rechten: Kecko; CC BY 2.0)

De treinstellen voor Westbahn werden gebouwd als vervolg op de treinen die voor de Zwitserse spoorwegen zijn geproduceerd en werden aanvankelijk ook in de huisstijl van de SBB gespoten. Het eerste treinstel, de 501 042, werd in november 2025 voltooid en begon daarna met proefritten in Zwitserland. Na afloop van deze tests werd het treinstel in januari 2026 naar Linz overgebracht.

In de werkplaats Westbox in Linz werd de 501 042 gereedgemaakt voor de inzet bij Westbahn en voorzien van de nieuwe huisstijl. Daarbij werd de rode SBB-kleur aan de buitenzijde overplakt met donkergrijze folie, aangevuld met groene en blauwe accenten en promotie voor toeristische bestemmingen in Karinthië. Ook kreeg het interieur stoelen met leren bekleding. Vervolgens werd het treinstel naar Wien Hauptbahnhof gebracht, waarna eind januari 2026 instructieritten over de Koralmspoorlijn begonnen.

Het tweede treinstel, de 501 043, verliet in februari 2026 de fabriek van Stadler in Erlen en werd eveneens naar Linz overgebracht om daar voor de dienst gereed te worden gemaakt. Eind februari 2026 organiseerde Westbahn een presentatierit van Wenen naar Villach. Een dag later startte de reguliere reizigersdienst. De vloot wordt verder aangevuld met een derde treinstel, de 501 044, dat in maart 2026 werd geleverd.

In de treinen hanteert Westbahn drie reisklassen. Zes rijtuigen zijn ingericht als Standard-klasse, vergelijkbaar met de tweede klas. Vier rijtuigen vormen de Comfort-klasse, vergelijkbaar met de eerste klas en inclusief rolstoelplaatsen. Daarnaast is er een businesszone, die als First-klasse wordt verkocht. Het restauratierijtuig is grotendeels omgebouwd tot een café met keuken en enkele staanplaatsen, waarbij de zitplaatsen daar als Comfort-klasse worden aangeboden.

De eerste klasse. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
De eerste klasse. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
De eerste klasse. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
De eerste klasse. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
De businesszone van de eerste klas. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
De businesszone van de eerste klas. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
De tweede klas. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
De tweede klas. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
Het bistrorijtuig in de trein. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
Het bistrorijtuig in de trein. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
De trein is voorzien van reisinformatieschermen. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)
De trein is voorzien van reisinformatieschermen. (Rechten: Westbahn / Stefan Lengsteiner)

Specificaties

Hieronder staan de specificaties. Deze zijn gebaseerd op de Giruno van de SBB, maar gelden ook voor de Westbahn treinen. Het enige wat afwijkt is de stoelindeling. De trein heeft in 2017 en 2018 al een uitgebreide test en toelating gehad waardoor de trein voor WestBahn feitelijk enkel een kleinere reeks simpelere testritten en eveneens een reeks instructieritten voor personeel hoefde te maken.  

Eigenschap Gegevens
Goedgekeurde landen Zwitserland, Duitsland, Italië, Oostenrijk
Spoorwijdte 1435 mm
Typeaanduiding RABe 501
Voedingsspanning 15 kV 16,7 Hz / 25 kV 50 Hz / 3 kV
Asindeling 2' Bo' Bo' 2' 2' 2' 2' Bo' Bo' 2' 2' 2'
Aantal voertuigen 3
Levering vanaf eind 2025 (voor WestBahn)
Test- en toelatingsritten 2017-2018 (zelfde toelating als de SBB)
Zitplaatsen 422 zitplaatsen
Zitplaatsen restauratiewagen 17
Vloerhoogte (laagvloer) 940 mm
Vloerhoogte (hoogvloer) 1200 mm
Instapbreedte 900 mm
Asdruk 1500 kN
Lengte over koppelingen 202000 mm
Breedte voertuig 2900 mm
Hoogte voertuig 4255 mm
Wielbasis motorbogie 2750 mm
Wielbasis loopbogie 2700 mm
Diameter aangedreven wiel (nieuw) 920 mm
Diameter loopwiel (nieuw) 920 mm
Maximaal vermogen 6000 kW
Aanvangstractiekracht 300 kN
Maximumsnelheid 250 km/h

Kortere reistijden

De reistijd tussen Wenen en Villach bedraagt ongeveer 3 uur en 40 minuten. Klagenfurt ligt op ongeveer 3 uur en 10 minuten van Wenen. In eerste instantie rijden er drie treinen per dag per richting, maar het aanbod wordt stapsgewijs uitgebreid. Vanaf eind mei zullen er dagelijks vijf verbindingen per richting worden aangeboden.

De treinen stoppen onder meer in Wien Meidling, Wiener Neustadt, Bruck an der Mur, Graz, Klagenfurt en Villach. Door werkzaamheden op de Zuidlijn wordt de dienstregeling in het voorjaar nog aangepast. Op langere termijn wil Westbahn het aanbod verder uitbreiden en uiteindelijk een uurdienst tussen Wenen en Klagenfurt aanbieden, zodra de nieuwe Semmeringbasistunnel rond 2029 of 2030 wordt geopend.

De route van de Westbahn waarvan de donkerblauwe lijn de nieuwe verbinding met de Smile is. (Rechten: Westbahn)

De route van de Westbahn waarvan de donkerblauwe lijn de nieuwe verbinding met de Smile is. (Rechten: Westbahn)