Het kabinet wil onderzoeken hoe de aanleg van de Lelylijn dichterbij kan komen. Een adviescommissie gaat daarvoor kijken naar de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Noord-Nederland en de rol die de nieuwe spoorverbinding daarin kan spelen. Daarbij worden onder meer de samenhang met woningbouw, economie en energie en alternatieve financieringsmogelijkheden onderzocht.

De commissie bouwt voort op het advies dat Lelylijngezant Klaas Knot eerder dit jaar uitbracht. Op basis daarvan stuurt staatssecretaris Bertram van Openbaar Vervoer en Spoor de kabinetsreactie naar de Tweede Kamer. Volgens het kabinet bevat het advies belangrijke aanknopingspunten die nader onderzoek verdienen. Ook de mogelijke verbinding van Noord-Nederland met de rest van Nederland en Duitsland speelt daarbij een rol. De Lelylijn wordt nadrukkelijk gezien als onderdeel van een bredere visie op de toekomst van het noorden.

Onderzoek

De adviescommissie Ruimtelijk Perspectief Lelylijn bestaat uit Klaas Knot, Corien Wortmann en Ed Kronenburg. Zij onderzoekt onder meer welke ruimtelijk-economische strategie het beste bij Noord-Nederland past, of aanpassingen aan het gekozen tracé mogelijk zijn en welke alternatieve aanlegtechnieken in beeld komen. Ook nieuwe financieringsmogelijkheden, waaronder internationale financiering via de Europese Investeringsbank, worden onderzocht. Daarnaast speelt de strategische betekenis van de Eemshaven voor onder meer militaire mobiliteit een rol.

De zoektocht naar alternatieve financiering hangt samen met de hoge kosten van de Lelylijn, die worden geraamd op circa 15 miljard euro. Tegelijkertijd kampt het Mobiliteitsfonds met een tekort aan middelen voor het onderhoud en de instandhouding van bestaande infrastructuur. Het kabinet wil daarom vasthouden aan financiële discipline en ziet momenteel geen ruimte om jaarlijks geld voor de Lelylijn opzij te zetten, zoals Knot heeft geadviseerd. Wel blijft het gereserveerde bedrag voor het project intact en wil het kabinet onderzoeken hoe innovatieve financieringsvormen de aanleg haalbaarder kunnen maken.

Adviesrapport

De adviescommissie krijgt de ruimte om uiteenlopende oplossingen aan te dragen die de realisatie van de Lelylijn dichterbij kunnen brengen. Naar verwachting presenteert zij rond de zomer van volgend jaar haar advies en aanbevelingen. Daarna besluit het kabinet over het vervolg van het project. Met het onderzoek komt het kabinet ook tegemoet aan de oproep van de Tweede Kamer om de Lelylijn nadrukkelijk in beeld te houden.