NS kiest winnende lijnenkaart en voert vanaf medio december lijnnummers in

Winnaar Alain presenteert op Utrecht Centraal de nieuwe lijnenkaart. (Foto: NS)
Winnaar Alain presenteert op Utrecht Centraal de nieuwe lijnenkaart. (Foto: NS)

Vanaf half december komt NS met een nieuwe lijnenkaart waarop het Nederlandse spoorwegnet in beeld wordt gebracht. Met ingang van de nieuwe dienstregeling voor 2027, die op 13 december ingaat, gaat NS ook lijnnummers hanteren.

In juni schreef de spoorwegmaatschappij een wedstrijd uit voor het ontwerp van de nieuwe kaart. Inmiddels heeft NS uit ruim zestig inzendingen een winnaar gekozen. De winnende lijnenkaart komt op stations in heel Nederland te hangen.

Winnend ontwerp

De wedstrijd is gewonnen door Alain Lemaire uit Arnhem. Ruim zestig kaartliefhebbers stuurden de afgelopen maanden hun ontwerp in. Volgens NS was er een enorme variatie in de inzendingen: van kunstzinnige, cirkelvormige lijnen tot een veel abstractere weergave van het spoornetwerk. Ook Lemaire deed mee en kwam als winnaar uit de bus.

Een jury bestaande uit Eelco van Asch (Raad van Bestuur NS), Dieuwertje van Egmond (hoofd Reisbegeleiding), Daan Zieren (directeur Rover) en Mirjam Hooghuis (NS Toegankelijkheid) heeft zich over de inzendingen gebogen. "Alain heeft de balans gevonden tussen rust in het ontwerp en informatievoorziening," staat in het juryrapport. "Door elementen samen te voegen, maar precies de meest relevante informatie goed weer te geven, ondersteunt het ontwerp het primaire gebruiksmoment: snel controleren welke route of verbinding voor de reiziger op een specifiek moment relevant is."

Overzichtelijke kaart

Alain Lemaire heeft goed nagedacht over de kaart, vertelt hij tegenover de jury. "Voor mij is een schematische plattegrond geslaagd als een netwerk er zo helder mogelijk mee wordt weergegeven, en tegelijkertijd de afgebeelde plek - in dit geval Nederland - er nog in te herkennen valt. Om Nederland herkenbaar te houden, heb ik een trucje gebruikt. Ik heb de kaart eerst ontworpen met horizontale, verticale en diagonale lijnen, zoals je op de meeste lijnenkaarten ziet. Vervolgens heb ik het resultaat iets naar rechts gedraaid, want ook Nederland helt op landkaarten ietsje naar rechts. Het resultaat helpt reizigers hopelijk sneller op weg - of ze nu voor het eerst op een Nederlandse trein stappen, of doorgewinterde reizigers zijn."

Momenteel wordt, in samenwerking met bureau Mijksenaar, de laatste hand gelegd aan de technische details. Ook wordt de kaart op het station getest. Binnenkort is de definitieve versie digitaal beschikbaar. Vanaf 13 december is de kaart op stations in heel Nederland te vinden.