De vervanging van de spoorbruggen bij Amsterdam Centraal gaat de komende weken een nieuwe fase in. De tweede nieuwe spoorbrug in het omvangrijke vernieuwingsproject zal dan zijn plaats gaan krijgen tussen de bestaande spoorbruggen in.

Spoorbeheerder ProRail werkt daarbij nauw samen met aannemer Dura Vermeer, in samenwerking met specialistisch transportbedrijf Mammoet en staalbouwer Hollandia.

Transport van brugdelen

De drie brugdelen worden geproduceerd door Hollandia in Krimpen aan den IJssel. Na de bouw neemt Mammoet het transport over. Met zelfrijdende modulaire transportvoertuigen (SPMT's) worden de immense brugdelen op een ponton gereden. Vervolgens vaart dit ponton in ongeveer een dag richting Amsterdam Centraal, waarbij het transport gefaseerd wordt uitgevoerd.

Een van de meest complexe momenten vindt plaats bij aankomst in de stad. Via het Oosterdok moeten de brugdelen onder een lage fietsbrug door. Dat kan alleen door het ponton tijdelijk te laten zakken. Door water in het ponton te pompen daalt deze, waarna het onder de brug door kan. Daarna wordt het water weer weggepompt om het ponton weer op werkhoogte te brengen.

Werken op centimeters: extreem precisiewerk

De operatie wordt door betrokkenen omschreven als werken op een postzegel. De brugdelen, met lengtes van 21 en 28 meter, passeren met slechts circa 12 centimeter speling. Dat vereist maximale controle en nauwkeurige coördinatie tussen alle betrokken partijen.

Na de passage worden de brugdelen op het ponton een kwartslag gedraaid en vervolgens naar hun definitieve positie gemanoeuvreerd. Dit gebeurt tussen bestaande spoorbruggen, waar de ruimte uiterst beperkt is.

Plaatsing

De plaatsing van de brug gebeurt in fases. Eerst worden de twee buitenste brugdelen geplaatst. Daarna volgt het middelste deel, dat nog complexer is om te positioneren door de beperkte ruimte.

Dit middendeel wordt laag ingedraaid en tussen de buitenste delen geplaatst. Vervolgens wordt het omhoog gedrukt. Omdat de definitieve pijlers op dat moment nog niet gereed zijn, wordt het tijdelijk gekoppeld aan de buitenste brugdelen met speciaal ontworpen stalen frames. Na ongeveer drie weken, wanneer de pijlers gereed zijn, worden deze tijdelijke constructies weer verwijderd.

Voltooiing in 2030

In de herfst start de aanleg van een nieuw perron tussen deze nieuwe en de vorige geplaatste brug. Daarmee wordt verder gewerkt aan de volledige vernieuwing van vijf spoorbruggen over de Oosterdokstoegang en de grootschalige verbouwing van Amsterdam Centraal.

Het project moet uiteindelijk zorgen voor meer capaciteit op het spoor en ruimte voor groeiende reizigersaantallen. Na de volgende fase wordt in het komende jaar de daarnaastliggende brug gesloopt en opnieuw opgebouwd. Zo wordt er naar verwachting jaarlijks één brug vervangen, met een geplande oplevering van het totale project halverwege 2030.

Webcam

Voor spoorliefhebbers en geïnteresseerden is de operatie ook live te volgen via webcambeelden, waarmee de voortgang van de werkzaamheden zichtbaar blijft.