Sinds 2020 heeft ProRail het gasverbruik op Nederlandse stations met maar liefst 60 procent teruggedrongen. Daarmee hoopt de spoorbeheerder in 2030 alle stations losgekoppeld te hebben van het gas. Het terugschroeven van de verwarming zou volgens de spoorbeheerder geen merkbaar effect op reizigers heeft.

De forse besparing is het resultaat van een gerichte en stapsgewijze aanpak, waarbij kritisch is gekeken naar het energieverbruik op stations door het hele land.

Onderzoeken

ProRail heeft als eerste geanalyseerd welke ruimtes op de stations daadwerkelijk verwarmd moeten worden en waar dat niet strikt noodzakelijk is. Waar voorheen stationshallen, wachtruimtes en toiletten standaard werden verwarmd, geldt nu het uitgangspunt: alleen verwarmen als het echt nodig is. Per station is zorgvuldig beoordeeld welke installaties uitgeschakeld konden worden, zonder dat dit ten koste zou gaan van comfort of kwaliteit. Uit de Stationsbelevingsmonitor blijkt dat reizigers nauwelijks verschil merken: de waardering voor stations bleef onverminderd stabiel.

Historische gebouwen

Niet overal is besparen echter eenvoudig. Met name monumentale stationsgebouwen vragen om maatwerk. Historische panden en kwetsbare objecten zijn gevoelig voor vocht en temperatuurwisselingen, waardoor verwarming soms noodzakelijk blijft. Voor deze locaties onderzoekt ProRail alternatieven, zoals slimme temperatuurregeling, verbeterde ventilatie en het gebruik van infraroodpanelen. Ook wordt samen met NS gekeken hoe het gasverbruik in gedeelde wachtruimtes met horeca verder kan worden teruggedrongen.

Verduurzaming

Met deze maatregelen zet ProRail een volgende stap in het verduurzamen van de spoorsector. Het terugdringen van het energieverbruik op stations is daarbij een belangrijke pijler. De ambitie is helder: in 2030 moeten alle stations volledig gasvrij zijn. De huidige resultaten laten zien dat die doelstelling geen verre stip aan de horizon is, maar een realistisch eindpunt van een koers die al stevig is ingezet.