Kritiek op NS na uitbesteding IT-beheer aan Amerikaans bedrijf

Experts waarschuwen: NS onderschat risico’s bij Amerikaanse IT-partij (Foto: Treinenweb/Clayweb)
Experts waarschuwen: NS onderschat risico’s bij Amerikaanse IT-partij (Foto: Treinenweb/Clayweb)

De NS gaat een deel van de technische afdeling uitbesteden aan een Amerikaanse partij. Het gaat om een niet-kritisch deel, wat niet verantwoordelijk is voor de dienstverlening voor reizigers. Experts hekelen het plan en spreken over een onverstandige keuze vanwege de afhankelijkheid van Amerika. 

DXC Technology gaat voor NS het beheer en het toezicht op een deel van de computersystemen overnemen, waaronder systemen die worden gebruikt voor financiële planning en het onderhoud van treinen. Volgens NS gaat het uitsluitend om niet-missiekritische systemen die geen personeels- of reizigersgegevens verwerken. De werkzaamheden werden eerder door KPN uitgevoerd. Het contract loopt minimaal zes en mogelijk twaalf jaar en heeft een maximale waarde van 400 miljoen euro. Volgens NRC won DXC de aanbesteding met de laagste prijs, ondanks dat het bedrijf niet het hoogst scoorde op kwaliteit; de uitvoering ligt bij DXC-dochter Enterprise Services Nederland.

Kritiek vanwege Amerikaanse afhankelijkheid

Experts uiten tegenover NRC kritiek op de keuze van NS voor een Amerikaanse leverancier. Volgens hoogleraar ict-recht Lokke Moerel onderschat NS dat hostingdiensten op zichzelf al een kritische infrastructuur vormen en zou het bedrijf met zijn grote inkoopmacht juist Nederlandse en Europese aanbieders moeten steunen. NS stelt dat er geen nationale regels zijn om Amerikaanse partijen uit te sluiten, maar hoogleraar aanbestedingsrecht Elisabetta Manunza vraagt zich af of NS geen gebruik had kunnen maken van Europese wetgeving, zoals het Cloud Sovereignty Framework omschrijft.

NS worstelt met situatie

NS heeft in een persbericht aangegeven dat ze ook met de situatie worstelen. Vanaf 1 juni 2026 gaan strengere beveiligingseisen voor overheidsopdrachten gelden, echter zouden deze eisen niet gelden voor NS. Die regels verplichten de overheid om bij gevoelige aanbestedingen rekening te houden met digitale autonomie en nationale veiligheid. Hoogleraar Elisabetta Manunza stelt dat NS zich mogelijk op deze regels had kunnen beroepen en vraagt zich af waarom het spoorbedrijf niet heeft gewacht met de aanbesteding.

NS: Geen stilstaande treinen bij uitval van systemen

IT-directeur Hessel Dikkers benadrukt dat het om systemen gaat waarvan uitval niet direct leidt tot stilstaande treinen. Volgens hem is NS gebonden aan het aanbestedingsrecht en kan het Amerikaanse bedrijven niet uitsluiten puur vanwege hun afkomst, ook niet onder de nieuwe regels. Hij wijst erop dat NS niet onder de wet voor vitale infrastructuur valt en dat duidelijke richtlijnen vanuit de overheid ontbreken. Volgens Dikkers is de afhankelijkheid van Amerikaanse IT-bedrijven groot en niet snel op te lossen; een overstap zou voor organisaties als NS complex en kostbaar zijn.

IT ns